Απάντηση στην Κλιματική Κρίση: Μια νέα Πράσινη Συμφωνία (NewGreenDeal)

Εισαγωγή

Φίλες και φίλοι,

Η δική μας γενιά είναι η πρώτη γενιά, η οποία βιώνει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και η τελευταία γενιά, η οποία θα μπορέσει να κάνει κάτι ουσιαστικό για να την αναστρέψει. Αυτή είναι μια πραγματικότητα, που βάζει την γενιά μας μπροστά στην μεγαλύτερη ευθύνη ιστορικά της ανθρωπότητας προς τις γενιές του μέλλοντος.

Η κλιματική αλλαγή συντελείται ήδη, Οι επιπτώσεις για το περιβάλλον, την ανθρώπινη υγεία και την οικονομία ανυπολόγιστες. Φαινόμενα ξηρασίας και έντονα θερμά κύματα, τυφώνες, εξάπλωση και άνθιση ασθενειών, είδη ζώων προς εξαφάνιση, παγκόσμια οικονομική απειλή. Η περιβαλλοντική κρίση πλήττει περισσότερο τους φτωχότερους στην Ευρώπη και στον κόσμο και διευρύνει τις κοινωνικές ανισότητες.

 Η πληθώρα των αρνητικών επιπτώσεων που βιώνουμε  υποσκάπτει το μέλλον των επόμενων γενεών για αυτό κάθε οργανωμένη πολιτεία οφείλει να λάβει πολιτικά μέτρα στα πλαίσια των διεθνών συμφωνιών με αποκορύφωμα την Συμφωνία των Παρισίων για την Κλιματική Αλλαγή, όπου περιλαμβάνει τους στόχους και τις προτεραιότητες για ενεργειακή μετάβαση σε μια οικονομία μηδενικών εκπομπών co2.

Αυτό, όμως, όπως δείχνουν τα πρόσφατα αποτελέσματα σε ΗΠΑ και ΕΕ είναι πως δεν ακολουθείται από τις πολιτικές δυνάμεις που ήλθαν στην εξουσία. Παρόλο που οι πολίτες εξακολουθούν να περιμένουν από τις πολιτικές δυνάμεις μεγαλύτερη ανταπόκριση και συνέπεια.

Καθημερινά ζητούν να δουν πρακτικές πολιτικές αποφάσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και αυτό το δείχνουν με την προτίμησή τους και την ενίσχυσή σε κόμματα που περιλαμβάνουν στο

πρόγραμμά τους φιλο-περιβαλλοντικές πολιτικές ή τα αμιγώς «πράσινα» λεγόμενα κόμματα.

Γίνεται λοιπόν φανερό ότι αυτή η παγκόσμια προσπάθεια για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και των επιπτώσεων της γίνεται περισσότερο υπόθεση των προοδευτικών και πάλι πολιτικών δυνάμεων.

Τα Σοσιαλιστικά κόμματα λοιπόν  της Ευρώπης έχουν μετατοπίσει το κέντρο βάρους της ιδεολογικής τους ταυτότητας κυρίως στην Κλιματική Αλλαγή και στην προστασία του περιβάλλοντος.

Περιβαλλοντική Διαχείριση στην Ελλάδα

Φίλες και φίλοι,

Το 2019 περάσαμε μία προεκλογική περίοδο όπου το πολιτικό προσωπικό ανέπτυξε τις θέσεις του και τις προτάσεις του. Σχεδόν κανείς δεν μίλησε για τα σύγχρονα προβλήματα που θα αντιμετωπίσουν οι Έλληνες.

Σήμερα, τόσο η ΝΔ όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ διατείνονται ότι στηρίζουν και προωθούν πολιτικές «πράσινης ανάπτυξης».

Σε κάθε φυσική καταστροφή όμως ανακαλύπτουν  την κλιματική αλλαγή , είναι οι ίδιοι που θα μιλούν σε λίγο για Τουρισμό στην περιοχή μας χωρίς να έχουν καταλάβει τι έρχεται.

Το γεγονός αυτό πέρα από την τραγικότητα του φανερώνει την απόσταση που έχει η πολιτική από την κοινωνία , την αδυναμία πρόβλεψης αλλά και κατανόησης πως συμβαίνουν τεκτονικές αλλαγές. Αλλαγές που στο επίκεντρο βρίσκεται η χώρα μας.

Την χρονιά που πέρασε η χώρα μας θρήνησε πολλά θύματα από φυσικές καταστροφές , κανένας δεν μπορεί να ξεχάσει τις εικόνες καταστροφής στο Μάτι , τις φονικές πλημμύρες στην Μάνδρα , τους νεκρούς στην  Χαλκιδική εν μέσω θερινής περιόδου, την κατάσταση που ζήσαμε προ διμήνου στην Ρόδο και την συμπολίτισσα μας που έχασε την ζωή της,  αύριο ποιοι;

Δυστυχώς αυτό είναι μόνο η αρχή , η χώρα μας και συγκεκριμένα το Νότιο Αιγαίο βρίσκεται στις 18 κόκκινες περιοχές της Ευρώπης που χτυπάει το φαινόμενο.

Η Ελλάδα, έχει συμφέρον να προστατέψει τους πολίτες της και να σώσει την οικονομία της. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα μας είναι το ελληνικό κλίμα.

Πρέπει εδώ να θυμηθούμε ότι το ΠΑΣΟΚ ήταν το πρώτο κόμμα που μίλησε για πράσινη ανάπτυξη, πιστεύει από θέση αρχής  σε αυτήν διότι προσπαθούμε να δημιουργήσουμε για το Έλληνα ένα περιβάλλον οικονομικής κοινωνικής και πολιτικής ευημερίας και η περιβαλλοντική προστασία είναι προϋπόθεση.

Το Σκανδιναβικό Μοντέλο

Και συγκριση με την Ελληνική κατάσταση

Η χώρα μας ενώ έχει υιοθετήσει το σύνολο των Ευρωπαϊκών Οδηγιών για την Κλιματική Αλλαγή και την υποστήριξη της οικονομικής ανάπτυξης, δεν έχει προχωρήσει στην υλοποίηση  των αναγκαίων δράσεων.

Σύμφωνα με πλήθος μελετών, η Κλιματική Αλλαγή αναμένεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην Ελλάδα σε διάφορους κλάδους της οικονομίας, όπως η γεωργία και ο τουρισμός, και να επηρεάσει άμεσα τις νησιωτικές και παράκτιες περιοχές, την υγεία και την εργασία των κατοίκων και συνολικά την οικονομία της χώρας μας.

Στον αντίποδα

Στις Σκανδιναβικές χώρες, έχει ήδη επιτευχθεί ο τριπλός στόχος 20/20/20 και είναι, ίσως, η μοναδική περιοχή στην ΕΕ που οδεύει με ταχείς ρυθμούς για το 50%

20% μείωση εκπομπών co2

20% χρήση Α.Π.Ε

20% μείωση στην χρήση ενέργειας από τον ενεργειακό σχεδιασμό και την ενεργειακή απόδοση, πχ. μέσω βιοκλιματικού σχεδισμού. Αυτός ο τριπλός στόχος ήταν για το 2020 σε σχέση με τα standardsπου ίσχυαν το 1990 και οδεύει για την ίδια αναλογία για το 50%

Στις χώρες αυτές η ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων και η προστασία του περιβάλλοντος έχουν γίνει κατανοητά από τους πολίτες.

Η επιτυχία βασίζεται σε 2 παράγοντες

1. Στην προσήλωση της πολιτείας στους ενεργειακούς στόχους

2. Στην   εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς που τους εκπροσωπούν τόσο σε κεντρικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο , αυτή εμπιστοσύνη μεταφράζεται βέβαια σε περιβαλλοντική πειθαρχία των πολιτών.

Η Πολιτεία θέτει φιλόδοξους μεν, ρεαλιστικούς δε, στόχους και συνδέει την φορολογία με την περιβαλλοντική επιβάρυνση από τους πολίτες , από τους δήμους και της περιφέρειες.

Υδάτινοι Πόροι

Παρά το γεγονός πως δεν υπάρχει θέμα υδάτινου δυναμικού, Το νερό απότελει την «διαφύλαξη εθνικού συμφέροντος»! Προσέχουν για να έχουν, εδώ εμείς δεν έχουμε κανένα σεβασμό για το νερό παρότι τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά είναι πολύ υψηλά.

πχ στην Σουηδία το νερό του νιπτήρα είναι πόσιμο αλλά καθαρίζεται και φιλτράρεται ξανά.

ΜΕΥΑ

Επίσης, οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας αποβλήτων είναι πάρα πολλές και είναι άρτια εξοπλισμένες όσον αφορά την τεχνολογία αλλά και το εξειδικευμένο προσωπικό.

Εδώ πάνω από το 65% των δημόσιων η ιδιωτικών ΜΕΥΑ είναι είτε μη λειτουργικές είτε υπολειτουργούν, πάρτε παράδειγμα το νησί της Ρόδου:

Οι δημόσιοι βιολογικοί είναι χωρίς περιβαλλοντικούς όρους με μηδενικούς ελέγχους, ενώ οι ιδιωτικοί είναι σε ίδια και χειρότερη μοίρα με τα Ξενοδοχειακά συγκροτήματα να αποτελούν λόγω αυτής της κατάστασης τις  μεγαλύτερες εστίες περιβαλλοντικής επιβάρυνσης.

Σκουπίδια

Τα απορρίμματα εκεί αντιμετωπίζονται ως πηγή ενέργειας αλλά ως και πηγή εσόδων.

Η διαλογή των απορριμμάτων γίνεται από τους πολίτες, διότι υπάρχουν παντού κάδοι ανακύκλωσης για τα διαφορετικά ανακυκλώσιμα υλικά.

1.Ανακύκλωση των απορριμμάτων που περιέχουν ανακυκλώσιμα υλικά, και

2.Καύση των οργανικών απορριμμάτων για την παραγωγή βιοαερίου και βιολιπάσματος και την συμπαραγωγή θέρμανσης και ηλεκτρισμού, είναι συνήθεις πρακτικές που εφαρμόζονται όχι μόνο στη Σκανδιναβία αλλά και σε πολλές χώρες της ΕΕ εδώ και πολλά χρόνια.

Στην Ελλάδα του 2019, δεν έχουμε καταφέρει να βρούμε λύσεις για το θέμα της διαχείρισης απορριμμάτων που αποτελούν ντροπή για τη χώρα μας.

Ποτέ δεν εξετάστηκε αποτελεσματικά το θέμα της ολοκληρωμένης διαχείρισης απορριμμάτων, ως πρόκληση για ανάπτυξη και πηγή εσόδων. Για παράδειγμα:

Στην Ελλάδα το ποσοστό των απορριμμάτων που μεταφέρονται για να ταφούν σε νόμιμες ή παράνομες χωματερές εκτιμάται ότι υπερβαίνει το 85% ενώ στη Σουηδία και σε άλλες χώρες της Ευρώπης είναι μικρότερο του 10%.

Όπως γίνεται αντιληπτό οι θέσεις εργασίας που έχουν δημιουργηθεί από όλες αυτές τις δραστηριότητες, είναι πάρα πολλές.

Αυτά ήταν μερικά μόνο παραδείγματα την στιγμή που το συγκριτικό μας πλεονέκτημα είναι το μεσογειακό μας κλίμα. Όπου έχουμε μεγαλύτερο ηλιακό δυναμικό , αιολικό δυναμικό, υδάτινο δυναμικό.

Και βέβαια αποτελεί την γενεσιουργό αιτία της Τουριστικής μας δραστηριότητας και θα έπρεπε να το προστατεύουμε εκ των ουκ άνευ. Έχουμε τις ενεργειακές δυνατότητες , δεν υπάρχουν οι πολιτικές ικανότητες.

Η θέση του Κινήματος Αλλαγής για την Κλιματική Δράση

Κεντρική επιλογή του Κινήματος Αλλαγής είναι όχι μόνο η εφαρμογή των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η χώρα μας για την αντιμετώπιση της Κλιματικής κρίσης, αλλά και η περαιτέρω λήψη ρηξικέλευθων μέτρων πολιτικής σε αυτή την κατεύθυνση.

Για μας Υπάρχει μια απαραίτητη προϋπόθεση:

Ότι η ενεργειακή μετάβαση, οι αλλαγές που απαιτούνται δεν θα αφήσουν κανέναν πολίτη, καμία περιοχή πίσω.

Χρειάζεται ολοκληρωμένο σχέδιο, μέτρα και επί πλέον πόροι (ευρωπαϊκοί και εθνικοί) για την στήριξη των κοινωνικών και οικονομικών δυσκολιών που θα υπάρξουν, ιδιαίτερα σε περιοχές που στηρίζονται σε ορυκτά καύσιμα επαγγελματική κατάρτιση) και των πολιτών για την αξιοποίηση τους.

Και βέβαια τα κράτη-μέλη πρέπει να χρησιμοποιήσουν τη γενική αρχή ο «ρυπαίνων πληρώνει» προκειμένου να συλλέξουν τους απαραίτητους πόρους π.χ. να φορολογήσουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από διεσπαρμένες εστίες όπως  χρήση πετρελαίου σε μεταφορές και θέρμανση.

Προτεραιότητές μας στην εφαρμογή των νέων πολιτικών για το κλίμα και το περιβάλλον είναι επίσης:

Επιγραμματικά:

• Η εξοικονόμηση ενέργειας με παροχή φορολογικών κινήτρων για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων.
• Έμφαση στην κυκλική οικονομία,
• Μετάβαση στην αειφόρο κινητικότητα κάτι που σημαίνει μεγαλύτερη αξιοποίηση και επέκταση στη χρήση των ΜΜΕ στις μετακινήσεις.

Όμως θέλω να σταθώ σε αυτήν την θέση μας που αφορά και το Νότιο Αιγαίο και να κλείσω την παρέμβαση μου.

• Η ενεργειακή μετάβαση με την ενίσχυση διείσδυσης των ΑΠΕ,

Η Ελλάδα, είναι η Τρίτη πιο φτωχή χώρα σε  ενέργεια στην Ευρώπη. Στόχος μας είναι καλυφθεί  το 60% της ζήτησης στον ηλεκτρισμό ως το 2030 από ΑΠΕ και  το 2050 το 80%.

Η ηλεκτρική διασύνδεση των νησιών του Αιγαίου, ώστε να κλείσουν οι ακριβές και ρυπογόνες πετρελαϊκές μονάδες, αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο μιας βιώσιμης ενεργειακής μετάβασης.

Η Κρήτη συνδέεται με την Αττική το 2023, τα Δωδεκάνησα και τα νησιά του Βορείου Αιγαίου με το ηπειρωτικό Σύστημα το 2026. Είναι ο μόνος τρόπος για να αξιοποιηθεί το τεράστιο δυναμικό ανανεώσιμων που έχουμε. Ως προοδευτικό και πατριωτικό κόμμα θέτουμε τέλος στην ηλεκτρική απομόνωση της Κύπρου.

Η ενεργειακή μετάβαση δεν εξασφαλίζει μόνο την μείωση των ρύπων αλλά και του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας.

Επίλογος

Δυστυχώς στην Ελλάδα επιμένουμε να συζητάμε για προβλήματα του περασμένου αιώνα. Να μην βλέπουμε την τεράστια τεχνολογική πρόοδο, η οποία συντελείται τη στιγμή που μιλάμε. Να μην βλέπουμε τις μεγάλες προκλήσεις, τις μεγάλες ευκαιρίες, αλλά και τον πολύ μεγάλο κίνδυνο, η χώρα μας να βρεθεί στη δεύτερη ή στην τρίτη ταχύτητα μιας πολύ μεγάλης τεχνολογικής επανάστασης η οποία συντελείται σήμερα.

Είναι δεδομένο πως ο Σοσιαλισμός στην Ευρώπη έχασε την πολιτική ηγεμονία που κατείχε τις προηγούμενες δεκαετίες, ο βασικός λόγος είναι πως στα πλαίσια μιας παγκομιοποιημένης αγοράς δεν μπόρεσε να βάλει κανόνες στην αγορά.

Αυτή την στιγμή υπάρχει ένας τεράστιος κίνδυνος αλλά και μια μεγάλη ευκαιρία, να μπούν κανόνες στις αγορές ώστε να διασωθεί το ανθρωπογενές και φυσικό περιβάλλον, είναι ο τρόπος να ανακτήσουν τα σοσιαλιστικά κινήματα, την πολιτική τους ηγεμονία , να τραβήξουν σαφείς διαχωριστικές γραμμές από το αποτυχημένο καπιταλιστικό αναπτυξιακό μοντέλο του παρελθόντος που έχει οδηγήσει σε αυτήν την κατάσταση και να προβάλουν την δική τους ατζέντα, μιας δίκαιης ενεργειακής κοινωνίας. Ώστε να έχουμε καθαρό αέρα, καθαρό νερό, καθαρή ενέργεια, καθαρή ποιοτική τροφή για όλους τους πολίτες και ταυτόχρονα να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας.

Το Κίνημα Αλλαγής ως σοσιαλιστικό κόμμα έχει πατριωτικό καθήκον να γίνει οδηγός μιας δίκαιης ενεργειακής Μετάβασης της Ελλάδας σε μια κοινωνία χαμηλών εκπομπών co2. Οδηγώντας εκεί την κοινωνία και την οικονομία μέσω της τεράστιας τεχνολογικής προόδου που συντελείται σήμερα.

Βάιος Ν. Καλοπήτας

Μηχανικός Περιβάλλοντος MSc

ΚΠΕ Κίνημα Αλλαγής